Voor organisaties · Organisatieopstellingen

Een vraagstuk van een andere kant bekijken.

Een organisatieopstelling maakt posities, relaties en patronen in een organisatie ruimtelijk zichtbaar. Niet als bewijs of diagnose, maar als werkvorm om hypothesen te verkennen die in gesprek onzichtbaar blijven.
WerkvormDirectieManagementteamTeams

Wat het is

Posities, ordening en verbondenheid zichtbaar maken.

In een organisatieopstelling worden elementen van een vraagstuk — afdelingen, rollen, doelen, een besluit, een klant — door personen of markeringen in de ruimte gerepresenteerd. Door te kijken naar afstand, richting en wat er in de opstelling gebeurt, ontstaan nieuwe perspectieven op plek, ordening, verbondenheid en wederkerigheid.

Thema’s die vaak naar voren komen:

Grenzen: een opstelling is een hypothesevormende werkvorm. Ze wordt niet gepresenteerd als objectief bewijs, wordt niet gebruikt om iemand een verborgen motief of schuld toe te schrijven en vervangt geen onderzoek in de praktijk. Familiesystemen worden niet één-op-één gelijkgesteld aan organisaties.

Werkvormen

Niet alleen opstellen. Ook toetsen.

Een opstelling is één van de systemische werkvormen. Ze krijgt pas waarde in combinatie met observatie, analyse en praktijkexperimenten.
Werkvorm 01

Systemische interviewvragen

Context, posities, relaties en patronen verkennen. Hypothesen openhouden, geen suggestieve vragen.

Werkvorm 02

Organogram plus informele kaart

Formele en feitelijke invloed vergelijken. Met oog voor privacy en politieke gevoeligheid.

Werkvorm 03

Stakeholder- en krachtenveldanalyse

Belangen, afhankelijkheden en veranderinvloed zichtbaar maken.

Werkvorm 04

Organisatieopstelling of representatieve kaart

Perspectieven en relationele hypothesen verkennen. Niet als objectief bewijs.

Werkvorm 05

Tijdlijn en gebeurtenissenkaart

Mogelijke invloed van historie onderzoeken zonder onbewezen causale conclusies.

Werkvorm 06

Reflectie en praktijkexperiment

Hypothesen toetsen in het echte werk. Klein, veilig en meetbaar.

Voor wie

Directie, managementteams en teams met een vraag die in gesprek vastloopt.

Een opstelling wordt ingezet als onderdeel van een traject of als losse werksessie van een dagdeel, altijd na een intake. Deelnemers bepalen zelf hoe ver zij gaan; niemand wordt gedwongen een positie in te nemen. Wat in de sessie wordt besproken, blijft binnen de vooraf gemaakte afspraken over vertrouwelijkheid.

Volgende stap

Bespreek of een opstelling past.

Niet ieder vraagstuk leent zich ervoor. In een kennismaking bespreken we de vraag, de betrokkenen en welke werkvorm het meest oplevert.